Alien look

Kvalitet moćnog oruđa u procesu dizajna računar ostvaruje tek u rukama kreativnih arhitekata

PIŠE NATAŠA NOVAKOVIĆ, diplomirani novinar
FOTO DOM INFO

U posljednjih dvadesetak godina, arhitektonska praksa i edukacija doživjele su dramatičene promjene primjenom nove računarske tehnologije. Opremljene softverima izvorno kreiranim za druge potrebe, moćne mašine otvorile su savremenoj arhitekturi donedavno neslućene mogućnosti, oslobađajući arhitekte diktata pravougaone geometrije. Arhitektonska avangarda novog digitalnog doba neformalno je započela djelovanje sredinom devedesetih, kada je Bernard Tschumi, dekan arhitektonske škole na Univerzitetu Columbia, osnovao prvi bespapirni dizajn-studio. Vremenom se pojavljuje i novi talas, pokret, blobizam. Radi se o arhitekturi zakrivljenih, organskih oblika, oblika ameba, koje je upravo zahvaljujući računarskim softverima moguće materijalizovati. Ipak, kvalitet moćnog oruđa u procesu dizajna računar ostvaruje tek u rukama kreativnih arhitekata, a umreženo s računarima robotizovanih izvođačkih pogona omogućuje produkciju konstrukcija, volumena i površina koje su prije bile neizvodljive. Iako je Ghery prvo ime pokreta, njegove rukom rađene inicijalne skice i modeli pripadaju više mehaničkoj eri, za razliku od pravog gurua digitalne ere Grega Lynna. Blobs - projektom pod nazivom "Embriologičke kuće Lynn" proklamuje kreativni postupak kojim suvereno odbacuje dilemu šta to visi u vazduhu. Blob arh predmet je zanimanja mnogih analitičara arhitekture. Već godinama se pitamo - da li se radi o prolaznoj modi, o još jednom samodovoljnom arhitektonskom estetiziranju podržanom novim oruđem ili smo na pragu nove ere? 
UMJETNOST GRAĐENJA XXI VIJEKA: Neki čak pokušavaju naslutiti postojanje trećeg arhitektonskog puta između mjehura (blobs) i kutija (boxes) - prizmatičnih kontejnera koji su uveliko odredili modernističko razdoblje, namećući crno-bijelu podjelu današnjice, a jedino što se sa sigurnošću može tvrditi jeste da toga definitivno više nema. Budući da je s posljednjim odjecima Drugog svjetskog rata nestala jasna granica između crnog i bijelog, lika i pozadine, stvarnosti i fikcije, došlo je vrijeme sveopšte hibridnosti gdje klasične klasifikacije nemaju više nikakvog smisla. Ali, blob arhitektura ostaje umjetnost građenja XXI vijeka, a ključ razumijevanja potencijalne digitalne revolucije u arhitekturi nije toliko u novim oblicima koliko u procesualnosti, kao konačnoj potvrdi prevođenja težišta arhitekture s kreacije produkta na kreaciju procesa, što otrcanom terminu totaldizajna daje novi sadržaj. Povezivanjem dizajna i produkcije u jedinstven postupak arhitekta je u mogućnosti da ponovo preuzme ulogu glavne face.
Blob oblici uglavnom se biraju prilikom projektovanja objekata javne namjene. Prvenstveno su to muzeji, galerije, biblioteke, robne kuće i gotovo da sve zvijezde savremene arhitekture imaju u portfoliju bar jedan blob objekat. Široj javnosti sigurno su poznati "Kunsthaus" u Gracu (svi mu tepaju "Friendly Alien"), "Allianz arena" (stadion) u Minhenu, robna kuća "Selfidges" u Birmingemu, Fosterovi Sage Gateshead i Filološka biblioteka u Berlinu i td.
Ali, i stambena gradnja može biti blob.
DUPLI CASA: Jedan od velikih, arhitekta iz Berlina, Jirgen Majer H., kojeg nazivaju nadrealistom ovog trenutka i putnikom kroz arhitekturu i dizajn upravo je individualni stambeni objekat savršeno izveo u blob stilu. Radi se o Dupli Casa objektu na jugozapadu Njemačke. Ideja za ovaj objekat bila je arheologija. Novoizgrađeni gornji dio leži na osnovi stare kuće: kuća je izdignuta, udvostručena, a zatim zarotirana. Tako je dobijena zakrivljena veza između donjeg i gornjeg dijela.
Novoprojektovane konzole zakrivljenih formi okružuju osnovu kuće, zarivajući se u okolinu. Može se reći da se kuća prelijeva preko strmog terena. Takođe, iz kojeg god ugla da se gleda, Dupli Casa izgleda drugačije. Ima sopstvenu dinamiku i što je uvijek privlačno - pruža mogućnost panorame od 360 stepeni. Iako je novi projekat objekta jednostavniji od postojećeg, mnogobrojna proširenja stvaraju atmosferu lavirinta s neočekivanim zaokretima i uvijanjima, zahvaljujući raznovrsnim otvorima na svakom spratu.
Komunikacija je postignuta kroz fluidnost projekta. Prizemlje liči na pećinu i u njemu se nalaze prostori za djecu i unutrašnji bazen s wellnes kutkom. Novoizgrađeno stepenište vodi do gornjeg sprata gdje se nalaze "džepovi" privatnih prostora.
Srednji nivo je pretvoren u zajednički prostor za primanje. Atrijum s ogromnim staklenim površinama je smješten u središte kuće kao zbirno mjesto ili mjesto okupljanja svih članova porodice i njihovih prijatelja, te predstavlja osnovnu tačku komunikacije. Prodire kroz prizemlje i dva sprata povezujući razne namjenske prostore u jednu cjelinu.
U kući postoji jasna odvojenost javnih i privatnih prostora. U prostoru za primanje nalazi se i trpezarija sa zakrivljenim zidovima i prozorima od poda do tavanice. Na zadnjem nivou, spavaće sobe postavljene su kao stabljika s listovima - sistem spirale. Sve sobe imaju ugaone prozore koji omogućavaju savršen pogled na okolinu.
Svi podovi u kući su od drveta, a spoljašnji zidovi od betona: spoj starog i novog, prirodnog i napravljenog. Rezultat su skulpturalni zidovi koji se protežu u okolini.
Pored kuće okružene zelenilom, na bijelom terenu nalazi se bazen.